Rusya, Çin ve İran, BM’ye ortak bir açıklama yaparak, BM Güvenlik Konseyi’nin İran’a yönelik yaptırımlarını yeniden yürürlüğe koyması için yasal bir dayanak olmadığını belirtti.
BM Güvenlik Konseyi (BMGK) tarafından İran’ın nükleer programı nedeniyle uygulanan yaptırımlar, Rusya, Çin, İran, Amerika Birleşik Devletleri (2018’de çekildi), Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa tarafından imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı’nın (KOEP) kabul edilmesinin ardından 2015 yılında kaldırıldı.
Yaptırımların kaldırılması, 2015 yılında kabul edilen BM Güvenlik Konseyi’nin 2231 sayılı Kararı’nda yer almıştır.
Şu anda Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa, BM Güvenlik Konseyi’nin İran’a yönelik yaptırımlarını (sözde “geri alma mekanizması”) yeniden yürürlüğe koymak için çaba göstermektedir.
Geri alma mekanizmasının özü şudur: 2231 sayılı Karar, herhangi bir JCPOA katılımcısının, yaptırımların hafifletilmesinin uzatılması konusunda BM Güvenlik Konseyi’nde herhangi bir zamanda oy kullanmasına izin vermiştir.
Böyle bir karar kabul edilmezse (örneğin, bir veya daha fazla Konsey üyesinin vetosu nedeniyle), BM Güvenlik Konseyi yaptırımları otomatik olarak yeniden yürürlüğe girecektir.
Ancak Rusya, Çin ve İran tarafından yapılan ortak açıklamada, 2231 sayılı Karar hükümlerinin 18 Ekim 2025 tarihinde sona erdiği belirtilmiştir. Dolayısıyla, geri alma mekanizmasının uygulanmasının yasal dayanağı artık mevcut değildir.
