Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, “İran’dan Salı akşamı Buşehr Nükleer Santrali’nin arazisine bir füzenin isabet ettiğine dair bilgi aldıklarını” açıkladı. Açıklamada, santralde herhangi bir hasar veya personel yaralanması bildirilmediği belirtildi.
Ajans Genel Direktörü Rafael Mariano Grossi’nin, “nükleer kaza riskini önlemek için çatışma sırasında azami itidal çağrısını yinelediği” de eklendi.
IAEA, İran’ın Basra Körfezi kıyısında, Tahran’ın yaklaşık 770 kilometre güneyinde bulunan Buşehr Nükleer Santrali’nin arazisine isabet eden füzenin ne olduğuna dair herhangi bir ayrıntı vermedi. Santralde bir faal ünite ve yapım aşamasında olan iki Rus tasarımı ünite daha bulunuyor.
Rus devlet nükleer şirketi Rosatom’un Genel Direktörü Alexei Likhachev, saldırının Salı günü 15:11 GMT’de gerçekleştiğini ve tesisin meteoroloji servisine yakın bir bölgeye, “faaliyette olan bir güç ünitesine yakın bir yere” isabet ettiğini söyledi. “İnsan hayatının güvenliği bizim mutlak önceliğimizdir. Daha önce Buşehr Nükleer Santrali 2 ve 3 numaralı ünitelerinin inşaat sahasındaki personel sayısını kısmen azaltmıştık. Yaklaşık 250 çalışan ve aileleri İran’dan güvenli bir şekilde tahliye edildi. Çalışanların çocukları, silahlı çatışma başlamadan önce önceden tahliye edildi. Yaklaşık 480 yoldaşımız orada kalmaya devam ediyor. Üçüncü personel tahliyesi için hazırlıklar sürüyor.”
Rosatom tarafından yayınlanan açıklamada, “Olanları kesinlikle kınıyoruz ve çatışmanın taraflarını Buşehr nükleer santrali bölgesindeki durumu yatıştırmak için her türlü çabayı göstermeye çağırıyoruz” diye ekledi.
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a saldırılar düzenleyerek İran liderliğini ve askeri altyapısını hedef aldıklarını söyledi. İran misilleme yaptı ve çatışma devam ediyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Genel Direktörü Grossi, diplomasiye geri dönülmesi çağrısında bulunarak, “İran’ın nükleer silah edinmeyeceğine dair uzun vadeli güvenceyi sağlamak ve küresel nükleer silahların yayılmasını önleme rejiminin etkinliğini sürdürmek için diplomasiye ve müzakerelere geri dönmeliyiz” dedi.
Buşehr santralindeki ilk ünite 2011 yılında şebekeye bağlandı. Bu, 915 MWe kapasiteli, Rus tasarımı bir VVER ünitesidir. VVER-1000 ünitelerine sahip iki ünite daha inşa halindedir – 2. ünitenin ilk beton dökümü 2019’da yapılmış ve çekirdek yakalayıcı 2024’te kurulmuştur. Ocak ayında, 2. ünitenin iç muhafaza binasının üçüncü katı da kurulmuştur.
Eylül 2024’te Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Genel Konferansı’nda İran, 2. ünitenin o zamanki hedef işletme tarihinin 2029 olduğunu öne sürmüştü. Rusya’nın Rosatom şirketine göre, 3. ünite de inşa halindedir.
Eylül 2025’te Rosatom ve İran Atom Enerjisi Kurumu, İran’da küçük modüler reaktörlerin inşası konusunda işbirliğine yönelik bir mutabakat zaptı imzaladı. İran, 2041 yılına kadar 20 GW nükleer enerji kapasitesine ulaşmayı hedeflediğini belirtiyor.
