Fransız erimiş tuz reaktörü geliştiricisi Stellaria, Unitel Group ve Energie Hub ile birlikte güney Fransa’daki Fos-sur-Mer bölgesinde entegre bir enerji merkezi geliştirmek üzere bir mutabakat zaptı imzaladı.
Teknoloji, yapay zeka ve dijital altyapı alanında önemli bir oyuncu olan Unitel Group, 2022’de Fransız Devleti ile birlikte Laboratoire Fos-Berre’yi kurdu. Bu düşünce kuruluşu, Avrupa’nın en büyük sanayi havzalarının gelecekteki ihtiyaçlarını karşılayabilecek enerji modellerini incelemeye adanmıştır. Bu çalışma, entegre bir enerji merkezinin Fos-sur-Mer bölgesinin karşı karşıya olduğu zorluklara öncelikli bir yanıt olabileceği inancını doğurdu. Bu hedefi ilerletmek için Unitel, stratejik enerji altyapısının geliştirilmesi, finansmanı, inşası ve işletmesine adanmış bir platform olan Energie Hub konsorsiyumunu kurdu.
Mutabakat zaptının imzalanmasıyla, ortaklar nükleer teknoloji, enerji altyapısı ve dijital sistemlerdeki tamamlayıcı uzmanlıklarını birleştirerek, Stellaria tarafından geliştirilen yeni nesil modüler reaktörler olan Stellarium ünitelerinin kademeli olarak devreye alınmasını planlıyor. Bu aşamalı yaklaşım, projenin her aşamasının güvenlik ve endüstriyel kontrol sağlanırken doğrulanmasına olanak tanıyacak. Bu üniteler, Fos-sur-Mer bölgesine düşük karbonlu elektrik, endüstriyel ısı ve şebeke esnekliği ile destek hizmetleri sağlayacak.
Ortaklar ayrıca enerji üretimini ve tüketimini optimize edecek, ağları gerçek zamanlı olarak yönetecek, depolama kapasitesini denetleyecek ve endüstriyel talebi öngörecek, yapay zeka destekli bir dijital enerji yönetim platformu geliştirecek. Ayrıca projenin finansmanının yapılandırılması, geliştirilmesi ve işletmesi için özel bir kuruluş oluşturulmasına yönelik hazırlıklar ve üç şirket arasında stratejik bir ortaklık kurulması konusunda anlaşmaya varılacak.
Stellaria Başkanı Nicolas Breyton, “Bu mutabakatın imzalanması, Avrupa endüstrisinin geleceği için önemli bir dönüm noktasıdır” dedi. “Bu ölçekte bir projede yer almak ve yeni nesil enerji altyapısı inşa etme hedefiyle gurur duyuyoruz. Kendi kendine yeten Stellarium reaktörleri aracılığıyla, Fos-sur-Mer bölgesindeki sanayi oyuncularının egemen, düşük karbonlu üretime geçiş yapmasına yardımcı olacağız.”
Unitel Group Başkanı Kevin Polizzi ise şunları ekledi: “Avrupa endüstrisi yeni bir aşamaya giriyor; enerjide ustalık, rekabet gücü, egemenlik ve dayanıklılık için belirleyici bir faktör haline geldi.” “Bu çoklu enerji merkezi projesiyle, düşük karbonlu enerji üretimi, dijital zeka ve endüstriyel kapasiteyi birleştiren entegre bir model sunmayı hedefliyoruz. Fos-sur-Mer, yeni nesil enerji altyapısının büyük sanayi havzalarımızın karbonsuzlaşmasını sürdürülebilir bir şekilde destekleyebileceğini göstermek için stratejik bir konumdur.”
Stellarium Reaktörü Hakkında
Fransız Alternatif Enerjiler ve Atom Enerjisi Komisyonu ile Schneider Electric’ten ayrılan bir girişim olan Stellaria tarafından önerilen Stellarium reaktörü oldukça kompakt olacak ve uranyum, plütonyum, karışık oksit, minör aktinitler ve hatta toryum gibi çeşitli nükleer yakıtları kullanabilecek. Stellaria, reaktörün ürettiğinden daha fazla atık yok edebilen sıvı yakıtla çalışan dünyanın ilk reaktörü olduğunu belirtiyor.
Kasım 2025’te Stellaria, merkezi Kaliforniya’da bulunan veri merkezi geliştiricisi ve işletmecisi Equinix ile bir ön sipariş anlaşması imzaladı. Anlaşma kapsamında Equinix, Stellaria’nın 2035’ten itibaren devreye almayı planladığı reaktör olan Stellarium’daki ilk güç kapasitesi rezervasyonunu güvence altına aldı.
Erimiş Tuz Reaktörleri Hakkında
Erimiş tuz reaktörleri, birincil soğutucu olarak düşük basınçta erimiş florür tuzları kullanır. Epitermik veya hızlı nötron spektrumlarıyla ve çeşitli yakıtlarla çalışabilirler. Günümüzde erimiş tuz reaktörü konseptini yeniden canlandırmaya yönelik ilginin büyük kısmı, toryum kullanımıyla ilgilidir. Farklı tasarım konseptleri mevcuttur ve özellikle toryumla ilgili olanların ticarileştirilmesinde bir dizi ilginç zorluk bulunmaktadır.
Aralık 2024’te Unitel, Stellaria için devrim niteliğinde bir yapay zeka ve yüksek performanslı bilgi işlem kümesinin tasarımını ve dağıtımını duyurdu. Bu iş birliği, Stellaria’nın reaktörünün dijital ikizlerinin tüm parametrelerini rekor sürede hesaplamasını sağladı.
