Taipingling 2 ve Changjiang 3 reaktörlerinde yakıt yüklemesi tamamlandı. Çin nükleer hız kesmiyor.
Batı ülkeleri santral inşaatında yıllarca süren gecikmelerle boğuşurken, Çin işini sağlam ve hızlı götürüyor.
6 Mayıs 2026 itibarıyla iki yeni Hualong One (HPR1000) reaktörü daha devreye girmeye hazırlanıyor. Guangdong eyaletindeki Taipingling 2 ve Hainan eyaletindeki Changjiang 3 ünitelerinin çekirdeklerine yakıt yüklemesi başarıyla tamamlandı. Ve hepsi planlanandan önce.
Taipingling 2: 177 yakıt demeti yerine oturdu
30 Nisan’da Çin Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), Taipingling 2. üniteye 40 yıllık işletme lisansı verdi. Ardından 3 Mayıs’ta yerel saatle 11:45’te reaktör çekirdeğine 177 yakıt demetinin yerleştirilmesiyle ilk yakıt yükleme operasyonu tamamlandı.
China General Nuclear (CGN) açıklamasında, “Bu adım, ünitenin inşaat aşamasından nükleer devreye alma aşamasına başarıyla geçtiğini gösteriyor” dedi.
Hatırlatalım: Taipingling’de toplam 6 adet Hualong One reaktörü planlanıyor. Toplam yatırım 120 milyar yuandan (yaklaşık 17 milyar dolar) fazla. 1. ve 2. ünitelerin inşaatı sırasıyla 2019 ve 2020’de başladı.
- ünite geçen ay ticari işletmeye geçti. 2. ünite ise şimdi onu takip ediyor. CGN’nin aktardığına göre, ekip 1. ünitenin deneyimlerinden yararlanarak inşaat tekniklerini ve yönetim süreçlerini daha da optimize etmiş. Dijital dönüşüm ve robotik uygulamalar da işin içinde.
Taipingling’in 3. ve 4. ünitelerinin inşaatı ise Aralık 2023’te onaylandı ve 3. ünitenin temeli geçen yıl haziran ayında atıldı. Altı ünite tamamlandığında yıllık üretimin 55 milyar kilovatsaati aşması bekleniyor. Bu da yılda yaklaşık 16,65 milyon ton kömür ve 50,82 milyon ton karbondioksit tasarrufu demek.
Changjiang 3 de yakıtını aldı
Aynı günlerde, Hainan’daki Changjiang nükleer santralinin 3. ünitesinde de 177 yakıt demetinin yüklenme süreci tamamlandı. İlk demet 30 Nisan’da reaktöre girdi, son demet ise 3 Mayıs sabaha karşı 04:12’de yerleştirildi. Tüm işlem 63 saat sürdü.
China Huaneng, bu aşamanın “ünitenin nükleer devreye alma ve şebeke bağlantısı yolunda kritik bir adım” olduğunu vurguladı.
Changjiang 3’ün soğuk hidrostatik testleri geçen yıl nisan ayında tamamlanmıştı. Ardından sıcak fonksiyonel testler geldi. Şimdi sırada yakın zamanda ilk kritiklik ve şebeke bağlantısı var.
Changjiang Faz II (3. ve 4. üniteler) için toplam yatırımın yaklaşık 40 milyar yuan (6,4 milyar dolar) olması öngörülüyor. Projenin %51’i China Huaneng’e, %49’u ise CNNC’ye ait. Her iki ünite de 2027 başında tam kapasite devrede olacak.
Sahada halihazırda 2015 ve 2016’da devreye giren iki CNP-600 basınçlı su reaktörü (Changjiang 1 ve 2) çalışıyor. Ayrıca CNNC, 2021’de aynı sahada ACP100 küçük modüler reaktörünün (Linglong One) inşaatına başladı. 125 MWe’lik bu çok amaçlı reaktör, elektrik üretimi, ısıtma, buhar üretimi ve deniz suyundan tatlı su elde edilmesi için tasarlanmış.
Çin’den herkesin öğreneceği çok şey var
Bu haber aslında tek bir şeyi gösteriyor: Çin, nükleer enerjide seri üretim mantığıyla ilerliyor. Planlama, finansman, inşaat ve devreye alma – hepsi bir saat gibi işliyor. Dünyada yeni nükleer güç ünitelerinin yarıdan fazlasını inşa eden Çin, bu hızla önümüzdeki on yılda hem kendi karbon hedeflerine ulaşacak hem de ihracat için ciddi bir referans biriktirecek.
Taipingling 2 ve Changjiang 3’ün yakıt yüklemesi sıradan birer işlem gibi görünebilir, ama aslında bu, dünyanın en büyük nükleer genişleme programının günlük rutini.
Ve şimdi asıl mesele: Çin, korkmadan, oyalanmadan, sağlam adımlarla ilerliyor. Fukushima’dan sonra birçok ülke nükleerden uzaklaşırken, Çin tam tersini yaptı – daha çok yatırım yaptı, daha çok reaktör inşa etti, daha çok mühendis yetiştirdi. Sonuç ortada: dünyanın en hızlı ve en disiplinli nükleer inşaat ekosistemi.
Diğer ülkelerin Çin’den öğreneceği şey şu: Nükleer enerji bir felaket değil, iklim krizinin ve enerji bağımlılığının en gerçekçi çözümüdür. Yeter ki siyasi kararsızlıklardan, halkı gereksiz yere korkutmaktan vazgeçip, işe dört elle sarılın.
Çin yapıyorsa, doğru yapıyordur. Gerisi bahane.
