Hindistan ve Özbekistan İlişkileri Büyürken Uranyum Anlaşmasına Göz Koydu

Hindistan ve Özbekistan liderleri, ikili ticareti yıllık 5 milyar dolara çıkarma planlarını duyurdu. Bu hedefin bir parçası olarak uzun vadeli bir uranyum tedarik anlaşması da muhtemel görünüyor.

Hindistan Dışişleri Bakanlığı, Başbakan Narendra Modi’nin Taşkent’e yaptığı resmi ziyaretin ardından yaptığı açıklamada, Modi ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in “ikili stratejik ortaklığın tüm boyutlarına ilişkin kapsamlı ve verimli görüşmeler” gerçekleştirdiğini bildirdi. Açıklamada, Başbakan’ın “Özbekistan’dan Hindistan’a uranyum tedarikine ilişkin uzun vadeli anlaşmada kaydedilen ilerlemeyi takdir ettiği ve kritik mineraller alanındaki işbirliğinin güçlendirilmesinin önemini yinelediği” belirtildi.

Liderler, Hindistan ve Özbekistan arasındaki ikili ticaretin geçen yıl ilk kez 1 milyar doları aştığını kaydederek, 2030 yılına kadar ticaret hacmini 5 milyar dolara çıkarma hedefini açıkladı.

Modi’nin ziyaretinin ardından yayımlanan ortak bildiriye göre, liderler jeoloji, madencilik, nükleer enerji, sanayi işbirliği ile kritik ve stratejik mineraller gibi alanlarda işbirliğini keşfetme konusunda anlaştı. Bu kapsamda, maden kaynaklarının işlenmesi, katma değerli ürünlerin üretimi ve geri dönüşüm girişimlerine yönelik projeler de yer alıyor. Bildiride ayrıca, “Hindistan şirketlerinin Özbekistan’daki potansiyel maden yataklarının geliştirilmesine katılımının teşvik edilmesine ve Özbek işletmelerinin Hindistan’daki ortak girişimleri için” ilgi ifade edildiği ve “nükleer enerjinin barışçıl kullanımlarında genişletilmiş işbirliğine” yönelik ilginin dile getirildiği belirtildi.

Dışişleri Bakanlığı Batı Sekreteri Siby George daha sonra Hindustan Times’a yaptığı açıklamada, “Hindistan’a uranyum tedarikine yönelik uzun vadeli anlaşma konusunda olumlu görüşmeler gerçekleşti. Anlaşmanın imzalanmasına çok yakınız” dedi.

Hindistan halihazırda 24 işletmedeki nükleer santralinden yaklaşık 7.900 MW nükleer üretim kapasitesine sahip ve 2047 yılına kadar nükleer enerji kapasitesini 100 GW’a çıkarma hedefiyle büyük bir genişleme planlıyor. Ülke, bu reaktörleri beslemek için büyük ölçüde ithal uranyuma bağımlı. İthalat halihazırda Kazakistan, Rusya, Özbekistan ve Kanada’dan yapılıyor ve Özbekistan ile mevcut uzun vadeli sözleşme 2026 yılına kadar geçerli.

Son aylarda, Avustralya’dan Hindistan’a uranyum ihracatını kolaylaştıran bir anlaşmanın yanı sıra, Hindistan’ın reaktör filosunda kullanılmak üzere Hindistan Atom Enerjisi Departmanı’na uranyum cevheri konsantresi tedarik etmek için Kanada’nın Cameco şirketiyle uzun vadeli bir anlaşma imzalandı.

Ağustos ayında bir parlamento komitesi, Hindistan’ın planlanan nükleer enerji genişlemesinin ilerleyişini kapsayan bir raporda, ülkenin yerli uranyum madenciliği projelerinin de hızlandırılması gerektiğini vurgulamıştı.

Dünya Nükleer Birliği verilerine göre, Özbekistan’ın 2024 yılında tahmini uranyum üretimi 4.000 ton U seviyesindeydi. Bu, ülkeyi Kazakistan, Kanada, Namibya ve Avustralya’nın ardından dünyanın en büyük beşinci uranyum üreticisi konumuna getiriyor.