Slovakya’nın Mochovce 4 nükleer reaktörü, Pazartesi günü saat 15:33’te elektrik üretmeye başladı. İşletmeci Slovenske elektrárne, bunu ünitenin devreye alınmasından önceki son büyük aşama olarak nitelendirdi.
Ünite, Ağustos ayı başında kritik duruma ulaşmış ve minimum kontrollü güce ulaşmıştı. Slovakya Cumhuriyeti Nükleer Düzenleme Kurumu, devreye alma sürecinin bu son aşaması için onay vermeden önce denetimler gerçekleştirdi ve belgeleri değerlendirdi.
Fiziksel başlangıçtan enerji başlangıcına geçiş, reaktörden gelen ısının suyu ısıtarak türbinleri döndürecek buharı üreteceği anlamına geliyor. Reaktörün güç çıkışı artık kademeli olarak artırılacak: yüzde 5, yüzde 20, yüzde 35, yüzde 55, yüzde 75 ve yüzde 90. Her seviyede kontroller ve testler yapıldıktan sonra bir üst seviyeye geçilecek. Ünite, yüzde 20’ye ulaştığında Slovakya’nın elektrik sistemine kademeli olarak entegre edilecek. Son test ise yüzde 100 güçte 144 saatlik çalıştırma olacak.
Slovenske elektrárne Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Branislav Strýček, konuyla ilgili şunları söyledi: “Bu aşamanın başarıyla tamamlanmasının ardından Slovakya, ülkenin enerji güvenliğine ve onlarca yıl boyunca iklim hedeflerine ulaşmasına katkı sağlayacak yeni ve istikrarlı bir elektrik kaynağı kazanacak.”
Mochovce tamamlama projesinin proje direktörü Martin Mráz ise “Yakıt yükleme ve fiziksel başlangıç aşamalarını başarıyla tamamladık… ulaşılan kilometre taşı, Slovenské elektrárne proje ekibinin yüksek profesyonel seviyesinin ve tamamlama sürecine katılan herkesin iş kalitesinin bir teyididir” dedi.
Arka Plan
Dört üniteli Mochovce santralindeki ilk iki VVER-440 ünitesinin inşaatı 1982’de başladı. 3. ve 4. ünitelerin inşaatına 1986’da başlandı, ancak 1992’de durduruldu. İlk iki reaktör tamamlanarak sırasıyla 1998 ve 1999’da işletmeye alındı. 3. ve 4. üniteleri tamamlama projesi ise on yıl sonra, tahmini 6,7 milyar avro (7,6 milyar dolar) maliyetle başladı.
Mochovce 3, Ekim 2023’te ticari işletmeye girdi. Her bir ünite tam kapasitede çalıştığında Slovakya’nın elektrik ihtiyacının yüzde 13’ünü karşılayabiliyor. 471 MW kapasiteli 4. ünite de devreye girdiğinde, nükleer enerji Slovakya’nın elektrik tüketiminin yüzde 77,5’ine eşdeğer bir oranı karşılayacak. Bu, herhangi bir ülke için en yüksek oran olacak.
Slovenské elektrárne’nin çoğunluk hissedarı, Çek enerji grubu Energetický a průmyslový’ye ait olan Slovak Power Holding BV’dir. İkinci hissedar ise yüzde 34 hisseye sahip olan Slovakya Cumhuriyeti’dir.
Slovakya’da şu anda elektriğinin yaklaşık yarısını üreten beş nükleer reaktör bulunuyor. Mochovce ünitelerinin yanı sıra, sırasıyla 1984 ve 1985’te ticari işletmeye giren Bohunice’de iki reaktör daha var. Slovak hükümeti, Bohunice’de yeni bir büyük ünite için planlar yapıyor ve ülkede küçük modüler reaktörlerin potansiyelini de araştırıyor.
